We hebben geconstateerd dat het beleid gericht op de aanpak van (sociale) problemen in steden goede resultaten oplevert. Niet alleen door de bijdrage van de provincie, maar ook door een intensievere samenwerking tussen de steden. Dat geldt ook voor de regiocontracten en de ondersteuning van sleutelprojecten in de grotere Gelderse steden. Dat vraagt om voortzetting in de volgende Statenperiode. Tegelijk is het van belang in te zien dat veel gemeenten in de problemen zitten. Financieel, vanwege de verliezen bij woningbouwexploitaties en lagere inkomsten uit het gemeentefonds. Echter ook in de uitvoering zullen veel gemeenten de komende jaren in de problemen komen door de decentralisatie van veel taken van Rijk en provincie naar de gemeenten. Gemeenten kunnen deze taken vaak alleen uitvoeren door intensieve samenwerking of schaalvergroting. De provincie zal een regierol moeten vervullen. Bij de ontwikkeling van het toezicht op gemeenten krijgt de provincie een meer centrale rol. Dat vraagt om goede en open uitwisseling van informatie en het tegengaan van nieuwe bureaucratie. Uiteindelijk moet die toezichtrol ook zo worden ingevuld dat wordt voorkomen dat er problemen ontstaan zoals die nu in de gemeente Maasdriel aan de orde zijn.
Klimaat en jeugdzorg
De afgelopen jaren is een provinciaal klimaatbeleid tot ontwikkeling gekomen. Het begin is er, maar het beleid vraagt wel om steviger doorzetten in de komende periode. Conform onze wens is een substantieel deel van de opbrengst van de verkoop van Nuon gestoken in de aanpak van het klimaatprobleem. Tegelijk zien we duurzame energieproductie moeizaam van de grond komen. Windenergie wordt onvoldoende gerealiseerd omdat gemeenten geen windmolens willen en de provincie haar instrumenten in het kader van de ruimtelijke ordening onvoldoende durft in te zetten. Andere plannen– zoals het warmteplan van Nijmegen – komen moeizaam van de grond omdat de partners onvoldoende meewerken.
Het afgelopen jaar hebben we een fikse discussie gevoerd over het nieuwe profiel van de provincie, de provincie als dé regisseur van de ruimte. Tegelijk was er sprake van een bezuiniging op het provinciefonds. Wij hebben ingezet op een halvering van die bezuiniging door voor een deel te putten uit de provinciale reserves. Dat is voor een groot deel gelukt. Er worden echter taken overgedragen aan gemeenten, zoals bijvoorbeeld de jeugdzorg. Onze insteek is hierbij steeds geweest dat als die decentralisatie plaatsvindt, dat goed moet gebeuren. De zorg voor de jongeren mag er niet door worden aangetast. De provincie moet dus taken alleen overdragen met kennis en zo nodig geld. Met provinciaal geld zijn de wachtlijsten voor een groot deel opgelost de afgelopen jaren. Die mogen niet weer groeien door de overdracht van deze taak naar gemeenten.
Natuur en fiets
Met het natuurbeleid gaat het ronduit slecht. De aanpak van de verdroging in natte natuurgebieden schiet nog steeds tekort. Omdat het niet lukt om de doelen te halen wil het huidige college de doelstellingen bijstellen. Wij pleiten voor een hogere inzet om de natuurdoelen wel te halen. Dat is des te belangrijker nu de rijksoverheid zijn handen aftrekt van de ontwikkeling van natuur. De komende periode is juist erg belangrijk voor het realiseren van de ecologische hoofdstructuur.
De provincie heeft de afgelopen jaren een aardige stap gezet in de ontwikkeling van een provinciaal fietsbeleid. Vele projecten zijn gestart, maar er moet ook nog veel gebeuren. De fiets is het beste wapen tegen de file. Fietsen is nog gezond ook en beter voor het milieu. Wij blijven daarom pleiten voor investeringen in fietsvoorzieningen. We zijn blij dat de doortrekking van de A15 verder vertraagd is. Van uitstel moet afstel komen. Het is onbegrijpelijk dat diverse partijen nu denken aan een brug over het Pannerdens kanaal. En dat naast de dure tunnel in de Betuwelijn die er mede dankzij de inzet van Gelderland is gekomen. Wij willen het geld voor de A15 graag benutten voor fietspaden en openbaar vervoer. Maar als de meerderheid dan toch die weg wil doortrekken, mag dat alleen met een tunnel en een goede inpassing zodat de overlast voor bewoners, natuur en landschap zo klein mogelijk is.
Extra zetels
De provincie heeft in haar communicatiebeleid te veel aandacht besteed aan de provincie als merk. “Gelderland dichterbij dan je denkt”. Wat koop je daar voor als argeloze inwoner van deze provincie? Gelukkig is ook het college tot het inzicht gekomen dat communicatie samenhangt met de uitvoering van je beleid. Communicatie is nodig om te kunnen samenwerken met partners, om draagvlak te krijgen voor maatregelen en burgers en andere overheden te betrekken bij dat beleid. Wij hebben steeds bepleit dat de provincie in de samenwerking met partners vooral een betrouwbare overheid moet zijn. De communicatie moet ondersteunend zijn in het ontwikkelen van vertrouwen.
Er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de Gelderse samenleving, onder andere in de bestrijding van de recessie. De meeste investeringen zijn door GroenLinks ondersteund. Wij vragen voor de toekomst wel aandacht voor een integer, open en transparant bestuur. Dat is van groot belang omdat de provincie ook de komende jaren honderden miljoenen in de Gelderse samenleving zal investeren. Dat moet goed afgewogen gebeuren. We willen geen Sinterklaasacties of een nieuwe affaire als die rond Gelredome. Willekeur moet worden voorkomen, zowel bij de inzet op kunst en cultuur als bij de ontwikkeling van rondwegen.
Er is veel gedaan de afgelopen jaren. Met een sterk GroenLinks kan het doorzetten van klimaatbeleid, versterking van het natuurbeleid en een blijvende inzet voor de jeugdzorg meer kans krijgen.