Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 kwamen gemeenten met ambitieuze plannen om de woningnood aan te pakken: samen meer dan 100.000 nieuwe woningen in 2030. Inmiddels is duidelijk dat veel gemeenten moeite hebben om hun plannen waar te maken. Intussen lopen huizenprijzen verder op. Een thuis voor iedereen? Dat is nog niet bepaald binnen handbereik.
Er zijn verschillende reden waarom gemeenten achterlopen op hun ambities: stikstof, een overvol stroomnet en bezwaarprocedures zitten de woningbouw in de weg. Een deel van de oplossing ligt dus buiten de bouw zelf. Gelderland moet zo snel mogelijk van het stikstofslot, door natuurherstel en een eerlijke transitie in de landbouw. Ook het elektriciteitsnet moet worden versterkt, met slim lokaal opwekken en gebruiken van energie om netcongestie te verminderen.
Wie de woningcrisis serieus neemt, moet ook durven kiezen voor actief grondbeleid. Met strategische grondaankopen kan de provincie helpen om woningbouw sneller van papier naar praktijk te brengen, en tegelijk beter sturen op betaalbaarheid, bereikbaarheid en leefbaarheid.
Op sommige plekken lukt het wel om plannen sneller van de grond te krijgen. Wat kunnen we leren van die succesverhalen? Het kan helpen om niet op één groot plan, maar op meerdere kleine plannen te focussen. Daarnaast is een actieve houding van een gemeente cruciaal. De provincie kan ook zo'n actieve houding aannemen. Wat ons betreft pakt Gelderland zelf meer op met meer inzet op actief grondbeleid en ondersteuning met provinciale expertise. Want in een crisis van een eerste levensbehoefte kunnen we niet op onze handen zitten.