Op 27 mei 2009 hebben Provinciale Staten besloten de Gelderse aandelen van Nuon te verkopen aan het Zweedse Vattenfall. Afgelopen januari hadden de Staten al ingestemd met het zoeken naar een overnamepartner. Mede door GroenLinks is toen de ontwikkeling van duurzame energie als belangrijk criterium geformuleerd. De discussie ging nu dus niet meer over verkoop, maar over de vraag of de voorgestelde partner over de juiste papieren beschikt.
Op 27 mei 2009 hebben Provinciale Staten besloten de Gelderse aandelen van Nuon te verkopen aan het Zweedse Vattenfall. Afgelopen januari hadden de Staten al ingestemd met het zoeken naar een overnamepartner. Mede door GroenLinks is toen de ontwikkeling van duurzame energie als belangrijk criterium geformuleerd. De discussie ging nu dus niet meer over verkoop, maar over de vraag of de voorgestelde partner over de juiste papieren beschikt.
GroenLinks heeft zich afgevraagd of Vattenfall wel duurzaam genoeg is. Dit Zweedse bedrijf produceert en levert heel wat meer duurzaam opgewekte energie dan Nuon, maar heeft diverse bedrijven in Polen en Duitsland overgenomen. In die landen wordt Vattenfall gezien als het meest klimaatonvriendelijke energiebedrijf omdat daar vooral gebruik wordt gemaakt van fossiele brandstoffen zoals steenkool en bruinkool. Dat wekt weinig vertrouwen. Bovendien maakt Vattenfall gebruik van kernenergie. Overigens vinden wij dat Nuon zelf slecht scoort op de ontwikkeling van duurzame energie.
Amendement
Kernenergie is geen optie, ook niet om het klimaatprobleem aan te pakken. Wij willen dat de overnamepartner met name investeert in windenergie, niet in steenkool of kernenergie. Stichting Natuur en Milieu en de Gelderse Milieufederatie hebben gesteld dat de investering in windenergie langs de Nederlandse kust hoger moet zijn dan nu in de overnameplannen is vastgelegd. Bovendien moet de hoogte van de CO2-uitstoot bij nieuwe kolencentrales net zo laag zijn als die van de relatief schone gasgestookte centrales. GroenLinks heeft dit vertaald in een amendement. Dit is verworpen met de volgende argumenten: je moet opnieuw onderhandelen en is juridisch niet vast te leggen. Sommigen wilden het gewoon niet.
Over kernenergie stellen we vast dat de besluitvorming in Den Haag plaatsvindt. Bovendien is het op dit moment niet aan de orde in Nederland. De samenwerking tussen Vattenfall en Nuon leidt tot de realisatie van grootschalige windmolens op zee. Zonder Vattenfall krijgt Nuon dit niet voor elkaar.
Kleinschalig
Naast dit soort grootschalige duurzame productie, heeft de kleinschalige decentrale energieopwekking de toekomst. Voor deze kleinschalige productie is het netwerkbedrijf, Liander, van belang. Dat bedrijf blijft eigendom van de provincies en gemeenten die nu nog aandeelhouder zijn van Nuon. Met dit netwerkbedrijf en de vrijkomende middelen uit de verkoop van Nuon kan veel worden gedaan. Samen met enkele andere partijen hebben wij moties ingediend om de zeggenschap van de aandeelhouders in het netwerkbedrijf te vergroten en om te onderzoeken hoe de rol van het netwerkbedrijf bij kleinschalige projecten zo efficiënt mogelijk is. Straks hebben we Vattenfall en Nuon niet meer nodig. Alle andere fracties hebben de weken voorafgaande aan de besluitvorming al uitgebreid laten weten of ze voor of tegen waren. Alleen GroenLinks heeft het debat open gehouden. Uiteindelijk hebben wij verdeeld gestemd over de verkoop van de aandelen Nuon.
Afwegingen
De fractie heeft in meerderheid ingestemd met de verkoop van de aandelen. Om deze redenen:
- Nuon is nu weinig duurzaam;
- zelfstandig verdergaan van Nuon levert weinig perspectief tot verbetering van de duurzaamheid;
- de verkoop maakt grootschalige investering in windenergie mogelijk;
- zonder partner zal Nuon een steeds kleinere speler worden op de energiemarkt;
- door de verkoop komen veel middelen vrij die we kunnen inzetten voor, onder andere, duurzame energie;
- met het afgesplitste netwerkbedrijf Liander kan worden gewerkt aan kleinschalige en efficiënte energie die duurzaam is;
-
de positie van publieke aandeelhouder wordt onhoudbaar nu Nuon na de splitsing puur een commercieel handels- en productiebedrijf is
Renske Waardenburg heeft om de volgende redenen niet ingestemd met de verkoop van de aandelen:
- Er zijn onvoldoende garanties voor een duurzame ontwikkeling;
- de schaalgrootte die hierdoor ontstaat is veel te groot en heeft veel nadelen;
- de overnamepartner Vattenfall produceert veel energie met bruinkool en kernenergie, dat is ongewenst en biedt weinig perspectief;
- ons amendement met een aanscherping van duurzaamheidsdoelen is door een meerderheid van de Staten afgewezen.
Besluit
Uiteindelijk hebben Provinciale Staten met 41 stemmen voor en 9 tegen besloten tot verkoop. De komende maanden zal worden besloten over de wijze waarop met de opbrengst wordt omgesprongen.
Het zal nog de nodige discussie opleveren om een substantieel deel van de opbrengst ook daadwerkelijk in duurzaamheid en klimaat te steken. Van de winst van Nuon gaat nu slechts 5 procent naar de uitvoering van het provinciale klimaatprogramma. Dat moet uiteraard omhoog.
Er is een einde gekomen aan een discussie van vele jaren over de rol van de provincie als aandeelhouder van PGEM en (later) Nuon. De discussie over de rol en inzet van het nieuwe netwerkbedrijf Liander gaat nu beginnen.
Lees verder: Nuon: geld of duurzaamheid