Inleiding
De zogenaamde zetels van de waterschappen Rijn & IJssel (Doetinchem), Rivierenland (Tiel) en Vallei & Veluwe (Apeldoorn) liggen in Gelderland. Daarom organiseren de provinciaal/gewestelijke besturen van GroenLinks en de Partij van de Arbeid in Gelderland deze verkiezingen vanuit onze partijen. Naast heel Gelderland zijn er ook delen van de waterschappen in totaal vier andere provincies. Ook delen van Utrecht en een klein deel Overijssel horen bij het waterschap Vallei en Veluwe. Het zuidwestelijke deel van Overijssel hoort bij waterschap Rijn en IJssel. Het oostelijk deel van de provincie Utrecht, het meest oostelijke deel van Zuid-Holland en een aantal gemeenten in Brabant horen bij waterschap Rivierenland. Ook voor de leden in die waterschappen organiseren we vanuit Gelderland deze verkiezingen en die leden beslissen ook mee.

Zaterdag, 7 maart 2026, hebben de leden van GroenLinks en de Partij van de Arbeid in Gelderland op de gezamenlijke vergadering besloten om in de waterschappen Rijn & IJssel, Rivierenland en Vallei & Veluwe gezamenlijk deel te nemen aan de waterschapsverkiezingen. Op 13 juni 2026 is het fusiecongres van GroenLinks en de Partij van de Arbeid. Na de fusie nemen we dus in ieder geval samen onder onze nieuwe naam deel aan de waterschapsverkiezingen en dus aan de besturen in de waterschappen Rijn & IJssel, Rivierenland en Vallei & Veluwe. Bij de vergaderstukken voor de provinciale/gewestelijke ledenvergadering hebben we dit toegelicht. Door dit besluit kunnen we nu al samen verder in het voorbereiden voor deze verkiezingen.

Op de ledenvergadering van 7 maart jl. hebben we de mogelijkheid besproken om als samenvoeging van aanduidingen met Water Natuurlijk en haar ondersteunende partijen (D66 en Volt) deel te nemen aan de waterschapsverkiezingen. Eerder, in november 2025, hielden we over de deelname aan de waterschapsverkiezingen al een breed panel gesprek.

Het voorstel en de stemming
Als besturen leggen we nu aan de leden in de drie waterschappen (Rijn & IJssel, Rivierenland en Vallei & Veluwe) de keuze voor om deel te nemen aan de waterschapsverkiezingen als GL-PvdA als samenvoeging van aanduidingen met Water Natuurlijk en haar ondersteunende partijen D66 en Volt. Je kunt voor dit voorstel A stemmen als je dit voorstel ondersteunt of op voorstel B als je hier tegen bent en liever ziet dat GL-PvdA zelfstandig deelneemt. 

De stemming is per waterschap, dus je stemt alleen als ingezetene van het waterschap waar je in woont. Dus je stemt ook als je niet in Gelderland woont, maar wel in het waterschapsgebied.

En de stemming is per partij, dus of als PvdA-lid of als GroenLinks-lid. Ben je lid van beide partijen dan mag je dus twee keer stemmen. Let op: ook Water Natuurlijk houdt een ledenreferendum per waterschap, dus als je daar ook lid van bent krijg je ook de mogelijkheid om te stemmen. 

Je kunt alleen digitaal stemmen met je stemcode uit de mail en dat kan tot en met 18 maart om 20.00 uur. Per partij wordt de uitslag bepaald op basis van de meerderheid van de stemmen en alleen als de meerderheid van beide partijen voor het voorstel stemmen is dit aangenomen. De uitslag maken we op of z.s.m. na 20 maart bekend in een nieuwsbrief aan alle leden in de drie waterschappen.

Achtergrondinformatie
Tot nu toe heeft GroenLinks bij de waterschapsverkiezingen niet zelf deelgenomen, maar de politieke partij Water Natuurlijk ondersteund. In Water Natuurlijk zijn veel GroenLinksers actief. Water Natuurlijk wordt daarnaast ondersteund door D66 en Volt. Onze partijen GroenLinks-PvdA en de partij Water Natuurlijk staan beide voor een groene, sociale en progressieve waterschapspolitiek.

In alle drie de waterschappen (Rijn & IJssel, Rivierenland en Vallei & Veluwe) zijn zowel de PvdA als Water Natuurlijk actief. Water Natuurlijk en de PvdA hebben in de waterschappen op veel onderwerpen ook hetzelfde gestemd. In de huidige zittingsperiode zijn er wel verschillen in hoe dat nu in de drie waterschappen functioneert, gezien verschillen in aantal zetels en doordat soms de PvdA in de coalitie zit of soms Water Natuurlijk. In Vallei en Veluwe zitten beide in de oppositie, in Rivierenland zit de PvdA in de coalitie met een heemraad en in Rijn en IJssel zit Water Natuurlijk in de coalitie met een heemraad.

De landelijke besturen van GroenLinks, PvdA, Water Natuurlijk en D66 en Volt hebben uitgesproken om met een zo groot mogelijke en zo progressief mogelijke combinatie deel te willen nemen aan de waterschapsverkiezingen. Op verschillende landelijke congressen van onze partijen zijn moties aangenomen om zo breed mogelijk de progressieve samenwerking te zoeken. Lokaal in gemeenten gebeurt dat al veel en zou nu ook kunnen lukken in de waterschappen, als GroenLinks-PvdA, Water Natuurlijk, D66 en Volt samen. De vorm daarvoor is als samenvoeging van aanduidingen één lijst te vormen samen met Water Natuurlijk (en beide andere ondersteunende partijen) en ook met één verkiezingsprogramma de waterschapsverkiezingen in te gaan. Daarmee hebben we de kans in alle drie de waterschappen met een sterk sociaal, groen en progressief geluid onze idealen te realiseren: groener, socialer en progressiever waterschapsbeleid. 

De twee keuzes 
Als besturen leggen we nu aan de leden in de drie waterschappen (Rijn & IJssel, Rivierenland en Vallei & Veluwe) de keuze voor om deel te nemen aan de waterschapsverkiezingen als GroenLinks-PvdA in een samenvoeging van aanduidingen met Water Natuurlijk (en haar ondersteunende partijen D66 en Volt). Je kunt voor dit voorstel A stemmen als je dit voorstel ondersteunt of voor voorstel B als je hier tegen bent en liever ziet dat GL-PvdA zelfstandig deelneemt. Voor de afweging voor je keuze hebben we de twee mogelijkheden (wel of geen samenwerking met Water Natuurlijk) hieronder uitgewerkt. 

A. Samenwerking (één lijst / één programma)

  • Bereikt een brede groep kiezers, wat positief kan zijn voor opkomst en verkiezingsuitslag.
  • Grotere kans om de grootste partij in het waterschap te worden en een sterke fractie te vormen.
  • Sterke positie bij coalitieonderhandelingen en kans om leiding te nemen.
  • Eén kandidatencommissie en programmacommissie per waterschap; gezamenlijke lijst en programma.
  • Grotere gezamenlijke fractie kan groene, sociale en progressieve doelen krachtiger vertegenwoordigen.
  • Gezamenlijk verkiezingsprogramma en kandidatenprofielen op basis van de groene, sociale en progressieve uitgangspunten.

B. Zelfstandig deelnemen

  • Sterkere en duidelijkere profilering van de nieuwe fusiepartij GroenLinks-PvdA.
  • Eigen kieslijst en eigen verkiezingsprogramma geven meer herkenbaarheid.
  • Mogelijk leveren twee aparte lijsten samen meer stemmen op.
  • Ook zonder gezamenlijke lijst kan samenwerking in coalities en dossiers plaatsvinden.
  • Zelfstandig meedoen laat ook ruimte voor samenwerking met andere partijen.

Hoe gaat het verder?
In de periode dat wij (GroenLinks en Partij van de Arbeid) dit ledenreferendum houden, kunnen ook de leden van Water Natuurlijk in de drie waterschappen in een ledenraadpleging stemmen over deelname in een samenvoeging van aanduidingen met GroenLinks-Partij van de Arbeid. Je mag stemmen bij iedere partij waar je lid van bent. Dat kan dus zelfs drie keer zijn. De uitslag per waterschap wordt zo snel mogelijk op of na 20 maart bekend.

Na het bekend worden van de uitslag gaan de besturen van GroenLinks Gelderland en Partij van de Arbeid Gewest Gelderland, al dan niet samen het bestuur van Water Natuurlijk een verkiezingsreglement, een opdracht voor een programmacommissie en voor een kandidaatstellingscommissie en profielen voor kandidaten samen stellen per waterschap en start ook de verdere voorbereiding van de verkiezingen. 

Indien GroenLinks, Partij van de Arbeid en/of Water Natuurlijk in een waterschap tegen deelname als een samenvoeging van aanduidingen stemmen, dan gaat GroenLinks-Partij van de Arbeid in dat waterschap zelfstandig (en na de fusie onder de nieuwe naam) aan de waterschapsverkiezingen in dat waterschap deelnemen. En starten wij zelf de voorbereidingen.

Heb je vragen mail dan naar bestuurgelderland@groenlinks.nl of secretariaat@pvdagewestgelderland.nl